Ως ώρα έναρξης εξέτασης για τα μαθήματα των Ομάδων Προσανατολισμού έχει ορισθεί η 08:30 π.μ., με τους υποψηφίους να πρέπει να προσέρχονται στις αίθουσες εξέτασης μέχρι τις 08:00 π.μ. Για τα ειδικά μαθήματα η ώρα προσέλευσης και εξέτασης διαφοροποιείται.
Την ημέρα της εξέτασης οι υποψήφιοι:
• θα πρέπει να φέρουν μαζί τους:
1. Δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο
2. Δελτίο εξεταζομένου Πανελλαδικών Εξετάσεων (καρτελάκι)
3. Στυλό (μπλε ή μαύρου χρώματος), μολύβι (δεν επιτρέπεται στις απαντήσεις, παρά
μόνο αν το διευκρινίζουν οι οδηγίες των θεμάτων), γόμα και ξύστρα
4. Γεωμετρικά όργανα, όπου χρειάζονται
5. Ένα μπουκαλάκι με νερό ή χυμό
6. Ένα ρολόι χειρός (όχι smartwatch), για την ορθή διαχείριση του χρόνου κατά τη
διάρκεια της εξέτασης.
• απαγορεύεται να φέρουν μαζί τους:
1. Βιβλία, τετράδια και σημειώσεις
2. διορθωτικό (blanco)
3. κινητό τηλέφωνο και άλλα μέσα μετάδοσης ή λήψης πληροφοριών και επικοινωνίας, υπολογιστικές μηχανές
Πέρα από τη σωστή προετοιμασία των υποψηφίων, δύο επιπλέον παράγοντες που θα έχουν καθοριστικό ρόλο στην έκβαση της «μάχης» αυτής είναι:
• η αντιμετώπιση του άγχους, και
• η σωστή διαχείριση του χρόνου
κατά τη διάρκεια της γραπτής εξέτασης. Στη συνέχεια, παραθέτουμε μερικές υποδείξεις – οδηγίες που θα φανούν χρήσιμες για την ορθή διαχείριση των παραγόντων αυτών από τους υποψηφίους.
1. Ξεκινάτε τις απαντήσεις από τα ερωτήματα που γνωρίζετε καλύτερα.
Μόλις παραλάβετε τα θέματα, τα κάνετε μια γρήγορη ανάγνωση και ξεκινάτε τις απαντήσεις από τα ερωτήματα που γνωρίζετε καλύτερα. Αρκετοί μαθητές μόλις πάρουν τα θέματα, κοιτάζουν κατευθείαν το τελευταίο θέμα. Θεωρούν ότι εάν μπορούν να το χειριστούν, τότε θα γράψουν καλά! Αν όμως θεωρηθεί δύσκολο, τότε προφανώς απογοητευμένοι, προσπαθούν να γράψουν με άγχος και κατεστραμμένη ψυχολογία, καθώς συνειδητοποιούν ότι δεν πρόκειται να γράψουν τόσο καλά όσο πίστευαν. Παράλληλα χάνουν την αυτοσυγκέντρωσή τους. Αρκετά συνήθης είναι επίσης η μαρτυρία υποψηφίων : «…ήξερα το ερώτημα X αλλά δεν πρόλαβα να το γράψω διότι προσπαθούσα να λύσω το θέμα Y…». Ο κανόνας είναι απλός:
• Γνωρίζετε κάποιο ερώτημα; Το απαντάτε.
• Δεν το γνωρίζετε; Κρατάτε κάποιες σημειώσεις στο πρόχειρο (βλ. παρακάτω σχετικά με τη διαχείριση του πρόχειρου) και προχωράτε στο επόμενο.
Η διαδικασία επαναλαμβάνεται σε κάθε ερώτημα διαδοχικά ξεκινώντας από το πρώτο θέμα και καταλήγοντας στο τελευταίο. Όταν εξαντλήσετε τη σειρά των θεμάτων, ακολουθείστε την ίδια τακτική, επιλέγοντας κάθε φορά να ασχοληθείτε με αυτό που θεωρείτε πιο βατό από τα ερωτήματα που απέμειναν. Με την παραπάνω τεχνική έχετε επιτύχει
• καλύτερη ψυχολογία για τη συνέχεια αφού θα έχετε ήδη αντιμετωπίσει επιτυχώς αρκετά ερωτήματα, άρα και συγκεντρώσει ήδη μία σεβαστή βαθμολογία, και
• σωστότερη διαχείριση χρόνου
• Διαβάζετε κάθε θέμα ανάπτυξης/επίλυσης προσεκτικά και αργά, ώστε να κατανοήσετε πλήρως τι ζητείται.
Καλό θα είναι , αφού κρατήσετε κάποιες σχετικές σημειώσεις στο πρόχειρο, να ελέγξετε πάλι τα ζητούμενα του θέματος. Αποτελούν όντως μέρος της σωστής απάντησης, ή είναι απαντήσεις εκτός θέματος που αρχικά σας φάνηκαν σωστές; Με τον τρόπο αυτό αποφεύγετε το δυσάρεστο γεγονός να έχετε γράψει ολόκληρες σελίδες, και να διαπιστώσετε ότι δεν έχουν σχέση με το θέμα οπότε πρέπει να τις σβήσετε, ξεκινώντας πάλι από την αρχή, με περισσότερο άγχος αυτή τη φορά και πίεση λόγω σαφώς λιγότερου διαθέσιμου χρόνου.
• Προσοχή στις ερωτήσεις Σωστού-Λάθους.
Συχνά σε ερωτήσεις που σας φαίνονται γνωστές – εύκολες δε δίνετε την απαραίτητη προσοχή και απαντάτε σχεδόν απερίσκεπτα και γρήγορα. Έτσι όμως ξεφεύγουν ορισμένες λεπτομέρειες της ερώτησης. Μία λέξη που λείπει ή άλλαξε, ίσως να διαφοροποιεί όλο το πνεύμα της ερώτησης. Κάτι τέτοιο συμβαίνει πολύ συχνά σε ερωτήσεις Σωστού-Λάθους.
• Χρησιμοποιείστε σωστά το πρόχειρο (τελευταίες σελίδες του τετραδίου).
Εάν είσαστε σίγουροι για την απάντηση σε κάποιο θέμα απαντάτε κατ’ ευθείαν στο καθαρό. Αν όχι, χρησιμοποιείστε το πρόχειρο καταγράφοντας τις σκέψεις σας για να ελέγξετε τη χρησιμότητά τους για την επίλυση του ερωτήματος. Έτσι στην έκθεση καταγράφετε λέξεις κλειδιά καθώς και επιγραμματικά τα επιχειρήματα που θα
χρησιμοποιήσετε αλλά και τη σειρά με την οποία θα τα παρουσιάσετε, ενώ στα μαθηματικά γράφετε τους τύπους που ενδεχομένως να σας οδηγήσουν στο ζητούμενο. Προφανώς και δεν καταγράφετε ολόκληρη τη λύση του ερωτήματος στο πρόχειρο διότι τότε θα έχετε σπαταλήσει πολύτιμο χρόνο.
• Προσέξτε την εμφάνιση του γραπτού σας.
Αν και δεν υπάρχουν μονάδες για την εμφάνιση του γραπτού, εντούτοις υπάρχει μια υποσυνείδητη επιρροή για τους βαθμολογητές όταν μέσα στο «χάος» βρεθούν να αξιολογήσουν ένα «προσεγμένο» γραπτό. Σε αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο και η απόκλιση στις μονάδες του γραπτού μεταξύ των δύο βαθμολογητών. Τα τετράδια απαντήσεων αποτελούνται από 16 σελίδες οι οποίες είναι υπεραρκετές. Δεν χρειάζεται να προσπαθείτε να κάνετε οικονομία, αξιοποιώντας όλο το χώρο της κάθε σελίδας γράφοντας ακόμα και έξω από τα περιθώρια ή στριμώχνοντας τις λέξεις ώστε να χωρέσουν σε μια γραμμή.
• Δεν έχει σημασία η σειρά απάντησης των ερωτημάτων.
Δεν χρειάζεται να γράφετε τις απαντήσεις με τη σειρά. Μπορείτε να ξεκινήσετε από το “Θέμα 1γ” , να συνεχίσετε στο “Θέμα 4β” και μετά να επιστρέψετε στο “Θέμα 1α”. Έτσι αν υπάρχει κενό μνήμης και δε θυμάστε άμεσα κάποιο ερώτημα προχωρήστε σε επόμενο και επανέλθετε όταν το θυμηθείτε. Στα υπολογιστικά θέματα των θετικών μαθημάτων αν το αποτέλεσμα κάποιου ερωτήματος Ε1 – που δε γνωρίζετε ή δεν θυμάστε άμεσα – θα μπορούσε να βοηθήσει στην επίλυση κάποιου επόμενου ερωτήματος Ε2 του ίδιου θέματος, θεωρείστε δεδομένο το αποτέλεσμα του Ε1 και προχωρήστε στην επίλυση του ερωτήματος Ε2 αναφέροντας «…βάσει του αποτελέσματος του ερωτήματος Ε1 θα έχουμε….». Στη συνέχεια και αφού το θυμηθείτε ή έχετε πλέον χρόνο στη διάθεσή σας για να το προσπαθήσετε μπορείτε πάλι να επανέλθετε στο ερώτημα Ε2.
• Αφήνετε 3-4 κενές σειρές ανάμεσα στα ερωτήματα που απαντάτε.
Μετά από την απάντηση κάθε ερωτήματος αφήνετε 3-4 κενές γραμμές αφού έτσι
- θα μπορείτε εύκολα να βρείτε τα ερωτήματα που έχετε ήδη απαντήσει και, αν σας έχει μείνει χρόνος, να τα ελέγξετε, και κυρίως
- θα έχετε διαθέσιμο – αξιοποιήσιμο χώρο να συμπληρώσετε κάποια παραπομπή για το σημείο συνέχειας επίλυσης/συμπλήρωσης/διόρθωσης κάποιου ημιτελούς ερωτήματος σε μη συνεχόμενο σημείο του γραπτού σας. Έτσι , αν για παράδειγμα αφού απαντήσατε το “θέμα 3β”, θυμηθήκατε κάτι που θέλετε να συμπληρώσετε στο “θέμα 2α” δεν χρειάζεται να προσπαθήσετε να στριμώξετε τις προτάσεις που θυμηθήκατε με μικρά γράμματα σε μία σειρά. Επιστρέψτε στο τέλος στο “Θέμα 2α” και αξιοποιήστε τις 3-4 κενές γραμμές που αφήσατε γράφοντας κάποια παραπομπή όπως “συνεχίζεται μετά το θέμα 3β” ή κάτι παρόμοιο. Μετά το θέμα 2α ξεκινήστε καινούργια παράγραφο και σημειώστε ότι πρόκειται για τη ‘Συνέχεια του ερωτήματος 2α’.
Μην αφήνετε αναπάντητα ερωτήματα.
Στα ερωτήματα για τα οποία έχετε κάποιες ιδέες, αλλά δεν είσαστε σίγουροι εάν αυτές οι ιδέες είναι σωστές γράψτε τις αφού, εάν αποτελούν μέρος της απάντησης, είναι πιθανό να προσφέρουν τις μονάδες που τους αναλογούν. Έτσι δε θα μείνετε με το παράπονο, ότι ενώ αυτό που είχατε δοκιμάσει στο πρόχειρο ήταν τελικά σωστό.
Εκμεταλλευτείτε όλο το διαθέσιμο χρόνο
Σε περίπτωση που ολοκληρώσατε το γραπτό πριν τη λήξη του χρόνου, ξαναδιαβάστε τις απαντήσεις σας. Ενδέχεται να χρειαστεί να γράψετε κάτι που σας έχει διαφύγει ή να προβείτε σε κάποια διόρθωση. Παραδίδετε το γραπτό μόνο όταν είστε σίγουροι ότι δεν έχετε κάτι να προσθέσετε/διορθώσετε.
Αφού αποχωρήσετε από την αίθουσα οργανώνετε το επόμενό σας μάθημα χωρίς να κάνετε αρνητικές σκέψεις σε περίπτωση που δεν τα καταφέρατε αρκετά καλά. Κάθε μάθημα είναι μια ξεχωριστή οντότητα που ποσοστιαία συμμετέχει σχεδόν το ίδιο στα συνολικά σας μόρια. Είναι πολύ σύνηθες το γεγονός παιδιά να επιτυγχάνουν σε κάποια από τις βασικές τους επιλογές έχοντας γράψει χαμηλό βαθμό σε κάποιο από τα εξεταζόμενα μαθήματα.
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!